زندگی را بازی کن

کارگاه نمایش خلاق- تمرین مهارت‌های زندگی در طبیعت

نمایش هم‌زاد انسان است، درست از دوران غارنشینی، مفاهیم نمایشی، حول محور پرستش، شکار، توتم و غیره انجام شده است. بشر در آن زمان به دلیل عدم آگاهی از چرخه طبیعت و تغییر فصول، ترس و بیم فراوان داشته و بدین جهت برای باروری زمین، ریزش باران، گذر از فصل سرد به آیین پناه می‌آورد، بعدها به این‌گونه از آیین، نمایش گفته شد.

کارگاه تئاتر با رویکرد شناخت اسطوره‌های ایران

این روزها کمتر کودکی است که نام سوپرمن، مرد عنکبوتی، بتمن، کاپیتان امریکا، هالک و … را نشنیده باشد اما چند نفر از فرزندان ما نام آرش کمانگیر، کاوه آهنگر، سیاوش، فریدون، جمشید و … را شنیده‌اند. چند نفر از ما منظومه آرش کمانگیر استاد سیاوش کسرایی را خوانده‌ایم و قلبمان برای میراثمان تپیده است.
‌‌
بلوط دغدغه دارد کودکان با اسطوره‌ها، تاریخ شفاهی و فرهنگ عامه آشنا شوند.
‌‌
در مجموعه کارگاه‌های تئاتر با رویکرد اسطوره، قصد داریم که کودکان را با فرآیند اجرای زنده تئاتر آشنا کنیم؛ آثار نمایشی از اساطیر ایران است، که به کودکان در شناخت فرهنگ ایران باستان و داستان‌های فولکلور کمک می‌کند. در پایان کارگاه، تئاتر در یکی از بناهای تاریخی یا مکانی در ارتباط با موضوع اسطوره به اجرا در خواهد آمد و علاقمندان به دیدن این اثر خلق شده توسط کودکان می‌توانند همچون یک تئاتر واقعی، بلیط تهیه کنند و هنر فرزندان این مرز و بوم را به تماشا بنشینند.

✅ مهارت‌هایی که کودکان در حین این کارگاه آموزش می‌بینند:

‌شناخت بدن و بیان به عنوان ابزارهای مهم و اساسی در فرآیند اجرا
شناخت حس های پنج گانه و تربیت حس
خوانش صحیح یک اثر نمایشی
خلاقیت و بداهه‌پردازی
مشارکت و زیست گروهی
تجربه‌ی یک اجرای صفر تا صد از یک اثر نمایشی

کارگاه نمایش خلاق

به علت زنده بودن ماهیت تئاتر، انسان‌ها دائما در حال انجام نمایش هستند، در تئاتر با رویارویی انسان با انسان مواجهیم. اگر تئاتر مستقیم‌ترین شکل برای بیان خود باشد، بیشتر به زندگی شبیه است. ماهیت هنر بر آن است که بتواند نفوذی عمیق بر روح و جان انسان چه مستقیم و چه غیر مستقیم داشته باشد، پس به گونه‌ای می‌توان گفت انسانی‌ترین و اجتماعی‌ترین هنرهاست.

جالب است بدانید، کودکان نیز در اجتماعات خود وقتی سرگرم بازی هستند، بدون شناخت از فضای نمایشی در حال انجام همان آیین و نمایش‌اند.

نمایش خلاق یک فعالیت غیر رسمی، فرایند محور و مشارکتی است که در آن کودک به بیان خود و اظهار وجود می‌پردازد؛ تئاتر کودک تجربه‌ی عاطفی، احساسی و زیبایی شناسانه است که با تاکید بر مشارکت، به یک نفر خاص نمی‌پردازد و همه به یک میزان فضای ابراز وجود دارند.

مزایای تئاتر برای کودکان:
  • تقویت توجه و تمرکز: تئاتر به گونه‌ای عمل می‌کند که حواس کودک نسبت به فضای پیرامون آگاه‌تر و هوشیارتر باشد، مثلا وقتی به کودک می‌گوییم گل را ببین، عمل دیدن همراه با ترکیبی از سایر حواس اتفاق می‌افتد. که این موجب تقویت توجه و تمرکز کودک می‌شود.
    مثلا بازی ساده‌ای برای تمرین شنوندگی فعال:
    دو گروه، هر گروه داستانی تعریف می‌کند و گروه روبه رو می شنود و بعد روایت می‌کند. (و به عکس)
  • خلاقیت و بداهه‌پردازی: از طرف دیگر هنر، کودکان را به خلق مجدد یا بازسازی مجدد تشویق می‌کند. کودکان به دلیل استفاده نامحدود از قدرت تخیل، دائما دست به خلاقیت و بداهه‌پردازی می‌زنند، کودکان دایره‌ای از امکانات بی‌نهایت را با وسایل بزرگترها ایجاد می‌کنند؛ آن‌ها به‌ طور شگفت‌انگیز و خلاقانه‌ای چارچوب امکانات وسایل بزرگترها را می‌شکنند.
  • مشارکت: به علت اینکه تئاتر یک عمل گروهی است، کودک می‌آموزد که ضمن انجام عمل منحصربه‌فرد خود با هم‌سالان خود ارتباط برقرار کند و از آنجایی که مشارکت و زیست گروهی کودک در نمایش، بازنده و برنده ندارد، عزت‌نفس و منحصربه‌فرد بودن کودک را القا می‌کند.

‌شاید برای همین است که بسیاری از پژوهشگران حوزه کودک، معتقدند کودکان برای یادگیری، به غیر از بازی به هیچ چیز نیاز ندارند.

حال می‌خواهیم ادعای بزرگتری داشته باشیم و هنر درمانی را معرفی کنیم.

هنر درمانی

در هنر درمانی یا سایکودرام، هدف از کنش نمایشی، چه تقلیدی باشد و چه بداهه‌سازی، رفع تنش و فشار روانی از کودکان است. کودک به واسطه فضای خانوادگی یا اجتماعی که در آن زندگی می‌کند، نقش‌پذیر می‌شود و رفتارهای افراد خانواده و فضای اجتماعی را تقلید می‌کند و این‌گونه در مواجهه با سایر کودکان دچار پالایش یا کاتارسیس می‌شود.

برای نمونه، کودکی شاهد رفتار پرخاشگرانه‌ی والدین با یکدیگر است و در بازی، نقش یکی از والدین را می‌پذیرد و تصمیم می‌گیرد که درست مانند او رفتار کند یا به‌عکس. از لحاظ ساختار ارسطویی تقلید یک عمل، ایجاد کنش می‌کند و کنش ایجاد سوال و در نهایت سوال، مجهول ذهنی کودک می‌گردد، بدین وسیله در ارتباط با سایر کودکان، عمل رفتاری خود را مشاهده می‌کند و تنش‌زدایی اتفاق می‌افتد.

عقاید ما درباره کودک، در رفتار ما با کودک تاثیر می‌گذارد، علارغم تمام تلاش‌هایی که در زمینه تئاتر کودک شده، تئاتر کودک برای درصد بسیار اندکی از کودکان عرضه شده است. تلاش داریم در زیست‌بوم بلوط، کارگاه‌هایی درخصوص نمایش خلاق برای معرفی به والدین و همراهی آن‌ها برای حضور کودکان در کارگاه‌ها داشته باشیم.‌

دانلود بروشور کارگاه‌ها